اين خاندان ، از اين پس چندان دقيق نيست و تاريخ حكومت آنان تقريبى است و اخبار دقيقى از آن‌ها به دست نيامده است . آنان با حاكمان محلى دست‌نشاندهء عباسيان و يا دولت‌هاى كوچك اسماعيلى تحت الحمايه فاطميان مصر ، پيوسته در نزاع بودند . امامان بنى رسى تا سال 700 ق ، در نواحى يمن نفوذ داشتند و بر نواحى محدودى حكمرانى كردند . « 1 » بازماندگان اين خاندان ، دولت زيديه را در صنعاء پديد آوردند . دولت فاطميان ( 296 - 567 ق ) فاطميان شاخه‌اى از اسماعيليه « 2 » بودند كه در اواخر قرن سوم هجرى در شمال آفريقا قدرت را به دست گرفتند و در مدت كمتر از نيم‌قرن ، با استيلا بر مصر ، شامات و حجاز ، كيان دولت عباسى را به خطر انداختند . در دهه‌هاى آخر قرن سوم هجرى يكى از مبلّغان اسماعيلى ، به نام ابو عبد الله شيعى ، كه از يمن روانه شمال آفريقا شده بود ، به دعوت براى امام اسماعيليان به نام عبيد اللّه ، كه بعدها لقب المهدى گرفت ، پرداخت « 3 » و پس از فراهم شدن زمينهء مساعد براى آشكار ساختن قيام ، عبيد اللّه المهدى ، امام اسماعيليان ، كه در شهر سلميه در شام مخفيانه مىزيست ، خود را به شمال آفريقا رسانيده « 4 » به‌زودى به كمك پيروان خود بر ناحيهء تونس ، كه تحت امارت اغلبيان بود ، استيلا يافت و سپس با شكست

--> ( 1 ) . ر . ك : لين پول ، تاريخ دولت‌هاى اسلامى و خاندان‌هاى حكومتگر ، ص 108 و حسن ابراهيم حسن ، تاريخ الاسلام ، ج 4 ، ص 218 . ( 2 ) . پس از شهادت امام صادق عليه السّلام گروهى از شيعيان بنا به دلايلى به امامت اسماعيل فرزند بزرگ امام صادق عليه السّلام كه در زمان حيات آن حضرت رحلت كرده بود ، معتقد شدند . اينان كه اسماعيليه ناميده شدند خود به چند گروه منشعب گرديدند ، از آن جمله گروهى قائل به استمرار امامت در نسل اسماعيل شدند و به تبليغ براى امامان پنهانى خود پرداختند . ( 3 ) . ابن اثير ، الكامل ، ج 8 ، ص 31 . ( 4 ) . همان ، ص 31 .